Sağlığınız İçin Bir Filozofa Danışın !

Francis Bacon'dan Sağlık Öğütleri

Sakın şaşırmayın, okuduğunuz başlıkta bir hata yok. Son zamanlarda, sağlımız konusunda, tıp dünyası birbirine tezat öyle ikilemler sunuyor ki bizlere; kolesterol yararlı mı, değil mi? kırmızı et yemeli miyiz, yememeli mi? beyaz mı, esmer ekmek mi? yumurta aklandı mı, aklanmadı mı? derken; aklımızın karışmaması mümkün değil. Ancak paniğe kapılmamıza hiç gerek yok, neyse ki filozoflar var. Ben de 16.yy’a geri gidip, Francis Bacon’ı buldum. Sağlığımızı korumak üzerine neler yapmamız gerektiğini O'ndan dinledim. Üzerinden beş asır geçmesine karşılık, söylediklerinin hala geçerli olması  çok şaşırtıcı. Elimde olsa; doktor reçetelerinin altına küçük bir dipnot eklerdim; “Bacon’ın sağlık öğütlerine uyulacak”.

 1-Sağlığınız konusunda bir bilge gibi kendinize neyin yararlı neyin zararlı olduğunu bilmelisiniz, diyor Bacon. Doktorunuzun hastalığınıza karşın verdiği ilacın, size iyi gelip gelmediğini en iyi anlayacak olan yine kendinizsiniz. “Şu bana yaramıyor, onun için kullanmayacağım artık” demek yerine; doktor verdi diye, bir zararı olmasa da, yararı da olmayan hapları, renkli şekerler misali yutmanın hatalı olacağını vurguluyor. Nasıl mı? "Gençlikteki düşüncesizliklerin acısı, yaşlılıkta bir bir çıkar." diye ekleyerek..

2-Tıp dünyası pek çok hastalığa çare bulsa da, ne yazık ki yaşlanmayı durdurmayı başaramadı. Francis Bacon da bu konuda uyarıyor . “Yılların geçmekte olduğunu unutma, hep gençliğin aşırılıkları içinde yaşayıp gideceğini de sanma, çünkü yaşlanmak; kaçınılmaz bir şeydir. “   

3-Yaşam rutininizde apansız değişiklikler yapmayı doğru bulmuyor Bacon. Örneğin; rutin uyku düzeniniz şaştı ise ve az uyuduysanız, ertesi gün daha fazla uyuyarak bunu tolere etmelisiniz ya da çok yediyseniz, çok da hareket etmelisiniz. Özetle, hayatınızdaki değişiklikleri, onu destekleyecek diğer yaşam biçimlerinizi de değiştirerek dengelemelisiniz .Francis Bacon’ın sözleri ile “Yaşayışının önemli bir yönünde apansız bir değişiklik yapmaktan sakın, böyle bir değişiklik zorunluysa, yaşayışının geri kalan yönlerini de ona uydur.”

4-Yine son dönemlerde standart yaşam reçeteleri dayatılır oldu insanlara. Ne yiyip, ne yemeyeceğimiz, günde kaç saat uyuyacağımız, ne kadar egzersiz yapacağımız gibi onlarca kural sıralanıp, herkese tek tip yaşam tarzı dayatılıyor, oysa ki her bedenin farklı olduğu, unutuluyor.

Francis Bacon da beslenme, uyku, egzersiz düzenimizde yanlışlar varsa düzeltmemizi ancak dikkatli olmamızı, herkese iyi gelenin bize iyi gelmeyebileceğine dikkat çekiyor. Bakın nasıl “Beslenme, uyku, beden eğitimi, giyim gibi alışkanlıklarını gözden geçir, sana zararlı olduğunu düşündüğün şeylerden yavaş yavaş vazgeçmeye çalış ; ama değişikliğin sana aykırı gelmesi durumunda gene eski yoluna dönebileceğin bir biçimde yap bunu, çünkü herkesin sağlığına genellikle iyi geldiği düşünülen şeylerden, senin sağlığına iyi gelen şeyi ayırt edebilmek güç bir iştir.”

 5- Yemek yerken sürekli kalori hesabı yapar olduk. Lezzetli bir yemeğin ardından, sağlıksız beslendiğimizi düşünerek suçluluk duyuyoruz. Özetle, yemekten keyif almayı unuttuk. Geceleri yatağımızda ya geçmişin muhasebesi ya da geleceğin kaygıları ile boğuşurken, uykuya dalmakta zorlandık, uykunun da keyfini kaçırdık. İş hayatımız desen, çoğumuz sevmediğimiz işlerde, stresli saatlerle ömrümüzü tükettik. İşimizin de tadı kaçtı. Oysa ki Francis Bacon uzun yaşamanın sırrını, ne yemekte ne egzersizde, tıp dünyasının çok da üzerinde durmadığı bir noktada; bakın nerede buluyor “Yemek, uyku, iş zamanlarında her tasadan uzak, neşeli olabilmek, uzun yaşamanın en etkili yollarından biridir”

6- Ruh sağlığımız konusunda da Bacon’ın önerileri var. Tutkular ile, ruhsal etkinliklere gelince.i sakınılması gerekenler ile yapılması gerekenleri sıralıyor:

            - çekememezlikten

            - kuşkulu korkulardan

            - için için yiyen öfkeden

            - ince eleyip sık dokumaktan

            - aşırı sevinç ile coşkunluktan

            - içe atılan üzüntüden, sakının diyor.

Bunlar da yaplması gerekenler;

            - umutlar edinin.

            - sevinçten çok neşeye yakın olun.

            - Her türlü kıvancı tatmaya bakın, ama hiçbirinde işi taşkınlığa vardırmayın.

            - yenilikler karşısında hayranlık, şaşkınlık duyun.

            - kafayı; göz kamaştırıcı zenginlikte örneklerle besleyecek olan, tarih, masal, doğa gözlemleri gibi şeyler okuyun.

7- Yine son dönemlerde, ciddi ölçüde ilaçkolik olduk. Şişmanladık mı zayıflamak için hap içiyoruz, zayıfsak şişmanlamak için. Bir yerimiz mi ağrıdı, sebebini çözmek yerine ağrı kesici içiyoruz. Hayatımızda kötü bir şeyler mi oldu, bu nedenle üzgün ve kaygılı mıyız, sorunlarımızı çözmek yerine depresyon haplarından medet umuyoruz. Bakın Bacon bu konuda ne diyor  “Ben ,alışkanlık bir yana , çok ilaç kullanmaktansa beslenmenin mevsimlere göre düzenlenmesini salık veririm, çünkü bu yol gövdede daha büyük bir değişiklik sağlayabilir, ilaçtan da daha az zarar verir.”

8-Sağlığımızı korumak adına tüm çabalarımıza karşın, bazen kontrol elimizden kaçar, işte o anlarda doktora gitmek zorunlu hale gelir. “Sağlığında baş gösteren yeni aksaklıkları önemsememezlik etme, hemen hekime danış” diyor Bacon. Peki hekim seçerken neye dikkat edeceğiz ? “Kimi hekimler hastanın gönlünü hoş etmeye,  onun suyuna göre gitmeye düşkün olur, hastalığı gerçekten iyileştirebilecek yolu unuturlar; kimileri de hastalığın gerektirdiği iyileştirme yolunu titiz kurallara bağlamaya öyle önem verirler ki, hastanın durumuyla yeterince ilgilenmeyi düşünmezler. Kendine, ikisinin arası bir hekim seç, böylesini bulamazsan ikisine de görün; çağıracağın hekimin hem seni en yakından tanıyan, hem de kendi alanında büyük ün kazanmış biri olmasını da unutma.” Bacon’ı dinlerken;  “bir hekimin bizi yakından tanıması" ifadesi beni güldürdü açıkçası. Zira günümüz sağlık sisteminde hastasına en fazla beş dakika ayırabilen doktor, değil bizi tanımayı, hastalığımız anlamak için bedenimize dokunmak bir yana çoğu kez yüzümüze bile bakmıyor ne yazık ki !

9- Ve  Francis Bacon’dan son bir öğüt “Hastalıkta sağlığına, sağlığında da bedenini işletmeye gereken önemi ver. Sağlığında bedenini güçlüklere alıştırmış kimse, ağır olmayan hastalıkların çoğunu yalnız perhizle, iyi bir bakımla atlatır”

  

Haydi kalın sağlıcakla !

Bu sayfalardaki yazıların tüm hakları yazara aittir. Sadece kaynak gösterilerek, yazar adı ve orijinal sayfanın aktif linki belirtilerek alıntı yapılabilir ve paylaşılabilir.Tüm Yazılar Creative Commons Al 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.